یکی از لذت‌بخش‌ترین و در عین حال مناقشه برانگیزترین مراحل تولد یک نوزاد، بحث انتخاب نام برای کودک است. انتخاب نام تحت تأثیر عوامل مختلفی همچون نگاه فرهنگی والدین، عوامل محیطی و جغرافیایی، ظهور و بروز برخی نام‌های خاص در زمان‌های خاص و … صورت می‌گیرد. سازمان ثبت احوال کشور هر ساله آمار و ارقام مربوط به ۵۰ نام اول پسران و دختران را منتشر می‌کند.

اخیراً با استفاده از این داده‌ها و پکیج ggplot2 در R نمودارهایی از فراوانی نام‌های پرطرفدار و برخی روندهای قابل توجه در ظهور و افول برخی نام‌ها تهیه کردم که در ادامه این مطلب نمایش داده می‌شود.

۲۰ نام اول پسران در سال‌های ۸۰ تا ۹۲

نکته جالب در نمودار بالا، محبویت نام‌های امیر، محمد و رضا به عنوان یک پیشوند یا مکمل در نام‌های دو بخشی است؛ بطوریکه از ۲۰ نام اول، ۵ نام با امیر شروع می‌شوند؛ همچنین ۸ نام به گونه‌ای شامل محمد و ۴ نام شامل رضا هستند. از این نظر، عرفان تنها نام خاص در لیست ۲۰ نام پرطرفدار برای پسران است که در زمره اسامی مذهبی (نام ائمه) نیست.

 ۲۰ نام اول دختران در سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۲

در این نمودار مشاهده می‌شود که نام‌های فاطمه و زهرا با فاصله زیادی از بقیه، محبوب‌ترین نام‌های دخترانه هستند.

در سال‌های ابتدایی و انتهایی این بازه، فراوانی نام‌های پر طرفدار به صورت زیر بوده است:

۲۰ نام اول پسران در سال ۱۳۸۰ ۲۰ نام اول پسران در سال ۱۳۹۲ ۲۰ نام اول دختران در سال ۱۳۸۰ ۲۰ نام اول دختران در سال ۱۳۸۰

روند ظهور برخی نام‌های خاص

برخی از نام‌ها بنا به دلایل مختلف مثل ظهور یک چهره مشهور یا بدنام شدن یک نفر دارای افت و خیزهای قابل توجه در طول زمان هستند. در نمودار زیر روند استفاده از نام‌های ابوالفضل، امیر علی و محمد طاها نشان داده شده است (اعداد روی نمودار بیانگر رتبه فراوانی نام مربوطه در هر سال است):

male name trends

همانگونه که مشاهده می‌شود، نام ابوالفضل از رتبه نهم در سال ۱۳۸۰ به رتبه اول در سال ۱۳۸۵ رسیده و برای ۴ سال انتخاب اول برای نام پسران ایرانی بوده است اما از سال ۱۳۸۹ مکان اول را به نام امیر علی واگذار کرده است.

نام امیر علی که در سال‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ حتی جزو ۵۰ نام برتر نبوده، با رتبه ۴۱ در سال ۱۳۸۲ به طرز خیره‌کننده‌ای به جایگاه اول در سال ۱۳۸۹ رسیده و همچنان پیشتاز نام پسران ایرانی است.

روند مربوط به نام محمد طاها نیز جالب توجه است. این نام که از سال ۱۳۸۶ وارد رقابت با سایر نام‌های برتر شده، با یک شیب کاملاً صعودی در پی جایگاه‌های بالای جدول است.

چند روند قابل تأمل در مورد نام دختران نیز در نمودار زیر نشان داده شده است:

female name trends

در نمودار بالا، روند کاهشی مربوط به نام مریم از سال ۱۳۸۱ تاکنون و همچنین رشد محسوس نام ستایش در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ نیز قابل توجه است.

اما سریع ترین رشد در بین نام‌های دختران مربوط به نام نازنین زهرا است که اگر چه از سال ۱۳۸۶ وارد این رقابت شده ولی با رشد کاملاً ملموس در حال بدل شدن به یکی از پرطرفدارترین نام‌های دختران ایرانی است.